45 năm GHPGVN: Hành trình đoàn kết trên đất Tây Ninh

Sáng 24-4, dưới mái hiên cổ kính của chùa Pháp Minh, xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh, chư tôn đức Tăng Ni từ khắp các tự viện trong tỉnh quy tụ về đây trong một buổi sáng trang nghiêm và đầy cảm xúc. Đại lễ kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981-2026) không chỉ là ngày ôn lại lịch sử, mà còn là dịp để nhìn lại hành trình gần nửa thế kỷ của một tổ chức đã trở thành cầu nối tâm linh cho hàng triệu tín đồ.

45 năm GHPGVN: Hành trình đoàn kết và những dấu ấn từ bi trên đất Tây Ninh — Ảnh minh họa có watermark ZenTam — source

Dấu mốc lịch sử từ năm 1981

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thượng tọa Thích Quảng Tâm, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Tây Ninh, nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Giáo hội vào năm 1981 — một dấu mốc thể hiện tinh thần đoàn kết, hòa hợp của Phật giáo cả nước. Với sự chứng minh của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Pháp, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN, và sự hiện diện của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Huệ cùng Hòa thượng Thích Minh Thiện, buổi lễ như một bản nhạc hòa tấu về chính giá trị "hòa hợp" mà lãnh đạo Giáo hội luôn tôn vinh.

Với bối cảnh Phật giáo Việt Nam, năm 1981 đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi lần đầu tiên sau nhiều biến động, các tổ chức Phật giáo trên cả nước được tập hợp dưới một mái nhà chung. Đây không chỉ là thành tựu của riêng Giáo hội, mà còn là biểu tượng cho khả năng hàn gắn, vượt qua chia rẽ để hướng về mục tiêu chung: hoằng dương Chánh pháp, lợi lạc quần sinh.

Sáp nhập Long An – Tây Ninh: Bước chuyển mình lịch sử

Điều đặc biệt tại Đại lễ năm nay là bối cảnh Phật giáo tỉnh Tây Ninh đang bước vào một chương mới. Theo báo cáo tại buổi lễ, việc sáp nhập Phật giáo hai tỉnh Long An và Tây Ninh đã tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới. Chiều cùng ngày, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Tây Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 chính thức khai mạc tại chùa Pháp Minh — một sự kiện mang tính lịch sử, đánh dấu sự ra đời của tổ chức Phật giáo hợp nhất.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng việc sáp nhập này tiếp tục phát huy truyền thống "hộ quốc an dân", đồng hành cùng dân tộc. Trên mảnh đất Tây Ninh — vốn được biết đến với vai trò của núi Bà Đen linh thiêng và sự gắn bó mật thiết với lịch sử kháng chiến — sự hợp nhất này mang ý nghĩa kép: vừa là sự tiếp nối truyền thống Phật giáo hòa hiếu, vừa là minh chứng cho tinh thần đoàn kết dân tộc.

Con số biết nói: 326 tự viện, 1.582 Tăng Ni và hơn 1.500 tỷ đồng

Nếu nhìn vào những con số thống kê được Đại đức Thích Thiện Danh trình bày tại buổi lễ, có thể thấy rõ quy mô và tầm vóc của Phật giáo Tây Ninh. Toàn tỉnh hiện có 326 cơ sở tự viện, 1.582 Tăng Ni và hàng trăm nghìn Phật tử sinh hoạt tu học thường xuyên. Đây không phải những con số khô khan, mà phản ánh một hệ sinh thái tâm linh đã phát triển bền bỉ qua hơn bốn thập niên.

Đáng chú ý là công tác từ thiện xã hội với tổng giá trị hơn 1.523 tỷ đồng đã được đẩy mạnh, góp phần tích cực trong an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới và hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn. Con số này tương đương với hàng nghìn ngôi nhà tình nghĩa, hàng chục ngàn suất học bổng, hàng trăm ngàn suất cơm cháo — mỗi đồng tiền đều chảy từ tấm lòng từ bi của Tăng Ni, Phật tử. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực xây dựng xã hội giàu tính nhân văn, đây chính là những "hạt giống từ bi" được gieo vãi khắp nẻo quê.

Giáo dục và hoằng pháp: Nền tảng cho tương lai

Bên cạnh từ thiện, công tác giáo dục Tăng Ni và hoằng pháp được xem là trụ cột quan trọng. Theo báo cáo, hàng chục kỳ tổ chức Đại giới đàn đã được tổ chức, hàng nghìn Tăng Ni được đào tạo qua các cấp học, và hệ thống đạo tràng tu học phát triển rộng khắp. Hoạt động hướng dẫn Phật tử ngày càng đi vào chiều sâu, thu hút đông đảo quần chúng tham gia.

Đạo tràng tu học không chỉ là nơi truyền giảng kinh sách, mà còn là không gian để tín đồ tìm lại sự bình an trong cuộc sống bộn bề. Tại một quốc gia đang trên đà đô thị hóa nhanh chóng, nơi mà áp lực công việc và cuộc sống khiến nhiều người mất phương hướng, các đạo tràng Phật giáo đóng vai trò như những "làng xanh" giữa lòng đô thị — nơi con người có thể tạm dừng để thở, để suy tư, để quay về với cội nguồn.

Triển lãm thiền trà: Kết nối di sản hai vùng đất

Cũng trong sáng 24-4, Ban Trị sự tỉnh đã cắt băng khai mạc triển lãm văn hóa thiền trà, nhằm khái quát những thành tựu tiêu biểu của Phật giáo tại Long An và Tây Ninh trước khi hợp nhất. Triển lãm không chỉ phản ánh sinh động chặng đường đồng hành cùng dân tộc, mà còn gợi mở về giá trị văn hóa tâm linh sâu xa của Phật giáo.

Thiền trà — từ Hán ngữ "zen tea" — là sự giao thoa hoàn hảo giữa thiền định và trà đạo, một nét văn hóa đặc trưng của Phật giáo Bắc tông. Trong không gian triển lãm, mỗi chén trà, mỗi đường nét bày trí đều mang thông điệp về sự tĩnh lặng, về nghệ thuật sống trong từng khoảnh khắc. Với Zentam, đây là cách Giáo hội truyền tải giá trị Phật pháp một cách gần gũi, sinh động, giúp người xem không chỉ chiêm ngưỡng mà còn trải nghiệm bầu không khí thiền định ngay trong đời thường.

Lời chúc từ các bậc minh sư

Thay lời chư tôn đức chứng minh, Hòa thượng Thích Minh Thiện ban đạo từ, ôn lại chặng đường hình thành và phát triển của Giáo hội. Hòa thượng nhấn mạnh những thành tựu nổi bật trong công tác hoằng pháp, giáo dục Tăng Ni, hướng dẫn Phật tử tu học, cùng các hoạt động từ thiện xã hội. Hòa thượng cũng tán dương công đức của chư tôn đức tiền bối hữu công, đồng thời ghi nhận sự nỗ lực, đoàn kết của toàn thể Tăng Ni, Phật tử trong việc xây dựng Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh.

Lời ban đạo từ của Hòa thượng chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt buổi lễ: tin tưởng với tinh thần hòa hợp, đoàn kết và trí tuệ, Giáo hội tỉnh Tây Ninh sẽ tiếp tục kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp, hoàn thành sứ mệnh hoằng dương Chánh pháp, lợi lạc quần sinh trong thời đại mới.

Viễn cảnh: Khi đất nước hội nhập, Phật giáo vẫn là điểm tựa tâm linh

45 năm không phải ngắn, nhưng cũng chưa đủ để nói hết câu chuyện của GHPGVN. Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng với kinh tế thị trường và công nghệ số, vai trò của Giáo hội càng trở nên quan trọng hơn — không phải như một tổ chức tôn giáo đơn thuần, mà như một điểm tựa cho hàng triệu người đang tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống giữa biển thông tin hỗn loạn.

Với Tây Ninh, sự kiện Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ I sau sáp nhập không chỉ là bước ngoặt tổ chức, mà còn là cam kết với tương lai. Cam kết ấy được thể hiện qua con số 1.523 tỷ đồng từ thiện, qua hệ thống giáo dục Tăng Ni chỉn chu, qua các đạo tràng tu học đông đảo — và qua chính không khí trang nghiêm, đầy từ bi của buổi lễ kỷ niệm tại chùa Pháp Minh.

Khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, có lẽ câu hỏi không phải là Phật giáo sẽ đóng vai trò gì, mà là mỗi người Phật tử sẽ tiếp nhận di sản ấy ra sao để tiếp tục "hoằng dương Chánh pháp, lợi lạc quần sinh" — như lời Hòa thượng Thích Minh Thiện đã căn dặn. Đó mới chính là sứ mệnh vượt thời gian mà 45 năm trước, những bậc tiền bối đã chắp tay thành lập Giáo hội.