Phong trào ‘Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu’: Từ Thanh Hóa đến toàn quốc

Vào ngày 7 tháng 5 năm 2026, tại tỉnh Thanh Hóa, một lễ biểu dương solemne đã đánh dấu một bước quan trọng trong hành trình của phong trào “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu”. Lễ hội không chỉ là okazie để vinh danh những chùa, tu viện đã đạt tiêu chuẩn tiên tiến mà còn là dịp để toàn quốc nhìn lại một nỗ lực đồng nhất: kết nối tinh thần Phật giáo với mục tiêu xây dựng xã hội văn minh, hòa hợp.

Phong trào này ra đời từ năm 2021 dưới sự initiates của Ủy ban Phật giáo Việt Nam kết hợp với các bộ ngành nhà nước, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống trong cộng đồng chùa qua ba trụ tiêu chuẩn: môi trường sạch sẽ, tổ chức hoạt động tôn giáo hiện đại và vai trò gương mẫu trong việc lan tỏa giá trị nhân đạo. Mỗi chùa tham gia phải thực hiện một kế hoạch cụ thể: từ việc trang trải cây xanh, xử lý chất thải, đến tổ chức lớp học pháp thoại miễn phí, hỗ trợ người cao tuổi và trẻ em trong khu vực.

Thanh Hóa: Mô hình tiên tiến và những bài học thực tiễn

Tại Thanh Hóa, hơn 120 chùa và tu viện đã tham gia phong trào trong vòng năm năm. Theo báo cáo của Ủy ban Phật giáo tỉnh, 85% số chùa đạt tiêu chuẩn “cảnh tinh tiến” sau khi hoàn thành các dự án nâng cấp hệ thống thoát nước, planting cây bản địa và xây dựng khu vực nghỉ ngơi cho khách du lịch và người dân locality. Ngoài ra, hơn 30 chùa đã mở lớp học pháp thoại cho trẻ em mầm non và học sinh tiểu học, đồng thời triển khai chương trình “An sinh – Từ thiện” hỗ trợ hơn 5.000 người nghèo mỗi năm.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Chùa Đền Thánh (thành phố Thanh Hóa) – nơi đã biến một khu đất formerly unused thành vườn thảo dược và khu exhibits về lịch sử Phật giáo địa phương. Ban quản lý chùa cho biết, nhờ vào việc kết hợp giữa hoạt động tôn giáo và giáo dục môi trường, số lượng khách tham quan tăng gấp ba so với năm 2020, đồng thờiIncome từ các hoạt động từ thiện được tái đầu tư vào việc nâng cấp thiết bị y tế cho trọ trọ trong khu phố.

Từ địa phương đến quốc gia: Phong trào như một điểm sáng trong đại đoàn kết

Bên cạnh thành tích cụ thể ở Thanh Hóa, phong trào “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” đã lan rộng tới hơn 20 tỉnh thành trên cả nước. Tại Hà Nội, các chùa trong nội thành đã triển khai hệ thống tái chế chất thải hữu cơ và tổ chức các buổi giảng kinh kết hợp với các buổi yoga để nâng cao sức khỏe cộng đồng. Ở miền Trung, đặc biệt là Quảng Nam và Bình Định, các chùa đã tham gia vào việc bảo tồn di sản kiến trúc cổ và phát triển du lịch bền vững, thu hút cả khách nội địa và quốc tế.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, sự thành công của phong trào nằm ở khả năng kết hợp hai chiều: từ dưới lên (cộng đồng chùa tự phát triển các dự án phù hợp với điều kiện thực địa) và từ trên xuống (chính sách hỗ trợ từ bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch và Bộ Nội vụ). Điều này tạo ra một mô hình “song song” nơi giá trị tôn giáo không bị cô lập mà trở thành động lực để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Ý nghĩa tinh thần: Chùa không chỉ là nơi thờ phượng mà còn là trung tâm văn hóa

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, nơi sự suy giảm tương tác trực tiếp và cảm giác cô lập ngày càng tăng, chùa đang thay đổi vai trò từ nơi thiêng liêng đơn thuần thành trung tâm kết nối cộng đồng. Các hoạt động như lớp học pháp thoại miễn phí, các buổi đàm thoại về lòng từ bi và các chương trình giúp đỡ người cao tuổi đều được thiết kế để nuôi dưỡng cảm nhận về sự thuộc về và trách nhiệm chung.

Nhiều thầy tu và nữ sư chia sẻ rằng, khi chùa có môi trường sạch, có không gian xanh và các dịch vụ cộng đồng, người dân dễ dàng hơn đến tham gia các buổi lễ, học hỏi và thực hành các giá trị Phật giáo như lòng từ bi, sự hài hoà và sựAware. Điều này không chỉ củng cố niềm tin tôn giáo mà còn góp phần giảm bớt các vấn đề xã hội như trầm cảm, mất định hướng và sự suy thoái đạo đức.

Kết luận: Hành trình còn dài nhưng hướng đi đã rõ

Phong trào “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” đã chứng minh rằng, khi các giá trị truyền thống của Phật giáo được áp dụng một cách sáng tạo và thực tiễn, chúng có thể trở thành nguồn cảm hứng cho sự phát triển bền vững của toàn xã hội. Thành tựu ở Thanh Hóa và các tỉnh khác không chỉ là danh hiệu mà còn là bài học cụ thể: sự hợp tác giữa tôn giáo, nhà nước và người dân có thể tạo ra những mẫu mực mà mọi khu vực đều có thể học hỏi và sao chép.

Những thách thức vẫn còn – từ việc duy trì nguồn lực tài chính cho các dự án môi trường, đến việc đào tạo thêm nguồn nhân lực chất lượng cho hoạt động giáo dục – nhưng với tinh thần đoàn kết và sự cam kết từ tất cả các bên, phong trào này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển, mang lại không chỉ những chùa đẹp mà còn một xã hội nhân ái, hòa hợp và đầy sự sống.

Nguồn tham khảo

• Phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” trở thành điểm sáng trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc - chinhsachcuocsong.vnanet.vn — chinhsachcuocsong.vnanet.vn
• Thanh Hóa: Biểu dương điển hình tiên tiến phong trào "Chùa cảnh tinh tiến gương mẫu" giai đoạn 2021-2026 - Giác Ngộ Online — Giác Ngộ Online

Bài viết tổng hợp từ 2 nguồn báo Phật giáo Việt Nam. Zentam không chịu trách nhiệm về nội dung gốc tại các nguồn.