Trưởng lão Thích Giác Tường – Biểu tượng Khất sĩ

Sáng ngày 6 tháng 5 năm 2026, tại pháp viện Minh Đăng Quang, phường Bình Trưng, TP.HCM, một đoàn đại biểu của Trung ương Giáo hội đã có mặt để viếng tang Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường. Ngài, sinh năm 1930 và récemment mất ngày 4/5/2026 ở tuổi 97, từng giữ vị trí Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh và là Giáo phẩm Chứng minh hệ phái Khất sĩ tân viên tịch. Sự hiện diện của các lãnh đạo như Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, và Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Giới, Phó Thư ký Hội đồng Chứng minh, cho thấy sự tôn trọng sâu sắc mà Giáo hội dành cho bậc patriarch này.

Lễ viếng tang tại pháp viện Minh Đăng Quang

Trước Giác linh đường, các tôn giáo phẩm và chư tăng ni đã dâng hương, đọc kinh và bày bày kim quan tang lễ. Trưởng lão Thích Thiện Nhơn, làm trưởng đoàn, đã dẫn dắt chúng tôi trong khoảnh khắc niệm tưởng, khi những lành đạm của hương thơm trôi qua không gian, tượng trưng cho sự tiễn biệt của một đời sống hạnh phúc theo đạo. Ngoài các vị lãnh đạo Hội đồng Chứng minh và Hội đồng Trị sự, lễ viếng còn có sự tham gia của các trưởng ban Pháp chế, Kinh tế – Tài chính, Văn phòng II, cùng với chư tăng ni và Phật tử hệ phái Khất sĩ từ khắp miền Nam.

Air trong lành của buổi sáng, kết hợp với âm thanh chung chung của chuông và tiếng tụng kinh, tạo nên không gian thiêng liêng mà mọi người đều cảm nhận được sự hiện diện của đức hạnh mà Trưởng lão đã để lại. Những lời thì thầm của các vị trưởng lão, những bài phát biểu ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc, đều nhấn mạnh vai trò của ngài như một nguồn cảm hứng không chỉ cho hệ phái Khất sĩ mà còn cho toàn thể cộng đồng Phật giáo Việt Nam.

Cuộc đời một người Khất sĩ: từ xuất gia đến giảng dạy

Thích Giác Tường, tên secular Nguyễn Văn Khảm, ra đời ngày 25/3/1930 tại ấp Phú An, tổng An Mỹ, quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (cũ). Năm 1954, ngài chính thức xuất gia tại tịnh xá Ngọc Quang và được Trưởng lão Giác Như chứng minh. Sau đó, năm 1954 nữa, ngài thọ Sa‑di giới tại tịnh xá Ngọc Viên (Vĩnh Long cũ) và năm 1958 thọ Cụ túc giới tại tịnh xá Liên Trung (Cần Thơ). Những bước khởi đầu này đã đặt nền tảng cho một cuộc đời hiến신 cho Phật pháp.

Trong suốt hơn sáu thập kỷ, ngài đã đi khắp các tỉnh miền Nam, xây dựng và phát triển nhiều đạo tràng, từ các tu viện nhỏ đến các trung tâm học tập lớn. Ngài không chỉ là người thực hành mà còn là giáo viên, luôn hướng dẫn các弟子 về cách sống khất sĩ – ít欲, du phương hóa độ, và luôn giữ gìn sự thanh bần, khiết麗 trong đời sống hàng ngày. Những câu chuyện về ngài đi bộ xa xỉ để khất thực, hoặc ngồi thiền dưới gốc cây trong im lặng, đều trở thành phần của truyền thuyết miệng trong hệ phái.

Đức hạnh và lối sống theo nghĩa Khất sĩ

Điểm đặc biệt trong đời sống của Trưởng lão Thích Giác Tường là sự kiên持 trong thực hành Khất sĩ: ít muốn, biết足, và luôn sẵn sàng giúp đỡ. Ngài thường nhắc nhở các弟子 rằng, sự thanh bần không phải là thiếu thốn mà là sự tự do khỏi những trói buộc vật chất, từ đó cho phép tâm trí tập trung vào việc tuệ giác và từ bi. Lối sống này đã được thể hiện qua những hoạt động từ thiện như chia sẻ thực phẩm với người nghèo, бесплатные дары médicine, và việc dạy trẻ em đọc kinh trong các làng xa.

Ngoài ra, ngài còn là người bảo vệ và truyền承 các礼仪 truyền thống của hệ phái Khất sĩ, từ cách dâng hương, đọc kinh, cho tới các lễ hội mùa. Nhờ sự kiên trì và sự kiên cường của ngài, nhiều phong tục này đã được giữ nguyên và truyền lại cho thế hệ trẻ, giúp hệ phái không chỉ tồn tại mà còn phát triển trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Di sản và ảnh hưởng đến hệ phái Khất sĩ hiện nay

Trưởng lão Thích Giác Tường để lại một di sản vô hình lớn: một lối sống khất sĩ gắn liền với sự thanh bần, từ bi và sự dedication đến Phật pháp. Nhiều tu viện và học viện do ngài thành lập hoặc hỗ trợ vẫn hoạt động, thu hút những người trẻ muốn theo đuổi con đường tu tập nghiêm ngặt. Những bài giảng của ngài, dù được ghi âm dưới dạng cassette hay tài liệu viết tay, vẫn được các trường Phật giáo sử dụng làm tài liệu tham khảo.

Trong bối cảnh Phật giáo Việt Nam đang đối mặt với những thách thức từ sự hiện đại hóa, sự kiện viếng tang ngày 6/5/2026 đã nhắc nhở cộng đồng về giá trị của những người đã đi trước – những người đã sống theo nguyên tắc của Phật trong đời thường. Sự hiện diện của đông đảo đại biểu từ các cấp Giáo hội và từ chư tăng ni hệ phái Khất sĩ trong lễ viếng tang là minh chứng cho sự kết nối và sự truyền承 giữa các thế hệ.

Kết luận: Ý nghĩa của sự viếng tang cho Giáo hội Việt Nam

Lễ viếng tang Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường không chỉ là một buổi lễ tưởng niệm một người già cao tuổi, mà còn là dịp để toàn thể Giáo hội Việt Nam suy ngẫm về những giá trị cốt lõi mà Phật giáo mang lại: từ bi, thanh bần và sự dedication đến con đường giải thoát. Cuộc đời của ngài là minh chứng vivi rằng, dù thời gian thay đổi, những nguyên tắc cơ bản của Phật pháp vẫn là đèn leading lumière cho những ai tìm kiếm sự thật và bình an.

Khi những lời kinh still vang lên trong không gian pháp viện Minh Đăng Quang, chúng ta nhớ rằng di sản của Trưởng lão Thích Giác Tường sẽ tiếp tục sống trong mỗi hơi thở của những người theo đạo, trong mỗi hôm nay khi chúng ta chọn sống ít muốn, nhiều từ bi và luôn sẵn sàng để giúp đỡ. Đây chính là thông điệp mà lễ viếng tang ngày 6/5/2026 muốn truyền达 – một lời nhắc nhở sâu sắc và mãn tính về con đường Phật giáo trong đời sống hàng ngày.