25 năm tưởng niệm Trưởng lão Thích Kim Cương Tử

Sáng 15-5, nắng xuân dịu nhẹ rọi qua những mái đao cong của tổ đình Trấn Quốc — ngôi cổ tự gần 1.500 năm tuổi nằm bên hồ Tây, Hà Nội. Không khí trang nghiêm bao trùm chánh điện khi chư tôn giáo phẩm từ khắp mọi miền đất nước quy tụ về đây cho một buổi lễ đặc biệt: tưởng niệm 25 năm ngày Trưởng lão Hòa thượng Thích Kim Cương Tử an nhiên thu thần.

25 năm một đời tọa thiền: Di sản Trưởng lão Thích Kim Cương Tử — Ảnh minh họa có watermark ZenTam — source

Giờ phút tưởng niệm

Đúng 8 giờ sáng, giữa tiếng mõ trầm đều đặn, hương trầm bảy lớp bay nghi ngút trong không gian thiêng liêng. Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhã, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Chánh Văn phòng Hội đồng Chứng minh, trụ trì tổ đình Trấn Quốc; cùng chư tôn đức Hội đồng Trị sự, các Ban, Viện Trung ương; chư tôn đức Ban Trị sự GHPGVN TP.Hà Nội và nhiều tỉnh thành — tất cả cùng thành kính dâng hương, tưởng niệm Giác linh vị Trưởng lão đã về cõi Phật.

Buổi lễ không chỉ là nghi thức tôn giáo đơn thuần, mà còn là dịp để thế hệ hậu sinh ôn lại hành trình của một đời tăng sĩ đã dành trọn cuộc đời cho Chánh pháp và dân tộc.

Vị trụ trì gắn bó với Trấn Quốc

Trưởng lão Hòa thượng Thích Kim Cương Tử là Viện chủ tổ đình Trấn Quốc — ngôi chùa được xem là "quốc tự" của Phật giáo Việt Nam, nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa và tâm linh quý giá qua hàng ngàn năm lịch sử. Ngài đã tận tâm, tận lực trong việc hoằng dương Chánh pháp tại ngôi cổ tự này, giữ gìn và phát huy truyền thống tổ tiên.

Dù ở cương vị nào — từ viện chủ chùa Trấn Quốc đến Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Phật giáo TP.Hà Nội — ngài luôn tận tụy, hết mình trong công việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân. Đó không chỉ là đức hạnh của một vị tăng sĩ, mà còn là tấm gương về lòng tận hiến cho cộng đồng.

Công cuộc phiên dịch kinh điển

Nếu nhắc đến Trưởng lão Thích Kim Cương Tử, giới nghiên cứu Phật học không thể không nhắc đến những đóng góp to lớn của ngài trong lĩnh vực phiên dịch kinh điển. Sinh thời, ngài đã dày công dịch nhiều tài liệu Tạng Luật từ chữ Hán ra chữ Việt — một công việc đòi hỏi sự am tường cả về ngôn ngữ, văn hóa lẫn triết học Phật giáo.

Ngài tham gia Hội đồng phiên dịch bộ Đại Luật, đảm nhận vai trò Chủ biên bộ từ điển Phật học Hán Việt — công trình tra cứu quan trọng cho các nhà nghiên cứu và Phật tử Việt Nam. Ngài cũng tham gia Hội đồng phiên dịch Tam Tạng của GHPGVN, góp phần đưa kho tàng kinh điển Phật giáo đến gần hơn với đồng bào.

Trong bối cảnh Phật giáo Việt Nam đang trong giai đoạn chấn hưng và thống nhất vào cuối thế kỷ XX, những đóng góp của ngài trong lĩnh vực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng — giúp kết nối truyền thống kinh điển cổ xưa với đời sống Phật giáo đương đại.

Vai trò lãnh đạo Giáo hội

Bên cạnh công tác phiên dịch, Trưởng lão Thích Kim Cương Tử còn đảm nhận nhiều trọng trách trong bộ máy lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ngài là Thành viên Hội đồng Chứng minh, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự — hai cơ quan cao nhất của Giáo hội.

Đặc biệt, ngài là Đại biểu Quốc hội khóa VIII, IX, X — minh chứng cho vai trò của Phật giáo trong đời sống chính trị đất nước. Ngài cũng đảm nhiệm các vị trí quan trọng như Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Phân Viện trưởng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội, và Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội — những trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu của Phật giáo nước nhà.

Với những đóng góp đa chiều này, ngài được xem là một trong những vị giáo phẩm gắn liền với sự nghiệp chấn hưng và thống nhất Phật giáo nước nhà trong thế kỷ XX.

Di sản còn mãi

Trưởng lão đã an nhiên thu thần viên tịch vào ngày 23-4-2001 (tức 1-4-Tân Tỵ), thọ 88 tuổi, 60 hạ lạp. Khoảng thời gian 25 năm đã trôi qua, nhưng di sản của ngài vẫn được gìn giữ và tiếp nối.

Tại buổi lễ, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Hoằng pháp Trung ương, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Hà Nội, đã cung tuyên tiểu sử cố Trưởng lão — một hành động mang tính biểu tượng, nhắc nhở thế hệ sau về những gì đã được xây dựng.

25 năm là một quãng thời gian đủ để thế hệ trẻ trưởng thành, đủ để những công trình được hoàn thiện, đủ để những bài học được đúc kết. Nhưng trong không gian thiêng liêng của tổ đình Trấn Quốc, thời gian dường như dừng lại khi hương trầm còn bay, khi tiếng mõ còn vang, khi lòng người còn thành kính tưởng niệm.

Di sản của Trưởng lão Thích Kim Cương Tử không chỉ nằm trong những bản dịch kinh điển, những công trình nghiên cứu, hay những văn bản lịch sử — mà còn trong chính sự tiếp nối của những thế hệ tăng sĩ hôm nay, những người tiếp tục giữ gìn và phát huy truyền thống Phật giáo Việt Nam.