Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường viên tịch

Vào lúc 20 giờ 25 phút ngày 4 tháng 5 năm 2026 (nhằm ngày 18 tháng 3 năm Bính Ngọ), tại pháp viện Minh Đăng Quang (số 505 đường Võ Nguyên Giáp, phường Bình Trưng, TP.HCM), Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường đã thu thần viên tịch — kết thúc một đời tu hành gần bảy thập kỷ dành trọn cho Tam Bảo và hệ phái Khất sĩ. Ngài trụ thế 97 năm, 68 hạ lạp, để lại khoảng trống lớn trong hàng ngũ giáo phẩm Phật giáo Việt Nam.

Vị Đại lão song toàn

Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường sinh năm 1930, thuộc thế hệ các bậc cao tăng hiếm có của Phật giáo Việt Nam thế kỷ XX. Hành trạng của Ngài gắn liền không chỉ với hệ phái Khất sĩ — một trong hai truyền thống tu học lớn của Phật giáo Việt Nam — mà còn với cơ cấu hội đồng lãnh đạo tối cao của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Với chức vụ Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Ngài là một trong những giáo phẩm hiếm hoi vừa nắm giữ vai trò chứng minh tinh thần cho hệ phái (theo truyền thống Khất sĩ), vừa tham gia trực tiếp vào hội đồng lãnh đạo Giáo hội quốc gia. Sự kết hợp giữa uy tín pháp tự và tầm vóc tổ chức này khiến Ngài trở thành cầu nối quan trọng giữa truyền thống hệ phái và hệ thống Giáo hội thống nhất.

Pháp viện Minh Đăng Quang — nơi Ngài an nhiên về cõi Phật

Kim quan của Trưởng lão Hòa thượng được tôn trí tại giác linh đường thuộc pháp viện Minh Đăng Quang — ngôi cơ sở tôn giáo mang tên Đức Phật Thích Ca khai sáng hóa đạo. Pháp viện Minh Đăng Quang là một trong những thanh tuyền của hệ phái Khất sĩ tại TP.HCM, nơi chư tăng thuộc dòng tu này sinh hoạt, tu tập và tiếp tục duy trì giáo pháp mà Ngài đã dành cả đời để hộ trì.

Chiều ngày 6 tháng 5, đoàn lãnh đạo Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM do Hòa thượng Thích Lệ Trang dẫn đầu đã đến pháp viện để hữu nhiễu kim quan. Cùng đi với đoàn là hàng loạt giáo phẩm cao niên: Trưởng lão Hòa thượng Thích Huệ Văn, Thành viên Hội đồng Chứng minh, Chứng minh Ban Trị sự TP.HCM; Trưởng lão Hòa thượng Thích Hộ Chánh, Thành viên Hội đồng Chứng minh; Hòa thượng Thích Nhựt Hỷ, Chứng minh Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM; Thượng tọa Thích Thanh Phong, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, cùng chư vị trong Ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM.

Tại giác linh đường, Hòa thượng Thích Lệ Trang thay mặt đoàn đã hướng dẫn đại chúng dâng hương và truy tán công hạnh của vị giáo phẩm có công lớn với hệ phái Khất sĩ, với GHPGVN và Phật giáo TP.HCM. Lễ truy niệm chính thức được cử hành vào lúc 7 giờ ngày 8 tháng 5 năm 2026, sau đó kim quan Trưởng lão Hòa thượng được phụng tống về Đài hỏa táng Phước Lạc Viên (tỉnh Bình Dương cũ) để trà-tỳ theo nghi thức Phật giáo.

Đoàn đông đảo — từ hàng ngũ giáo phẩm đến các cơ quan nhà nước

Sự kiện viên tịch của Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường thu hút sự tham gia của hàng chục phái đoàn đến từ khắp nơi. Tông phong tổ đình Vĩnh Nghiêm — một trong những trung tâm Phật giáo lớn nhất miền Nam — cử phái đoàn đến pháp viện Minh Đăng Quang. Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh Đồng Nai và Tây Ninh cũng gửi đại diện. Phật giáo liên phường thuộc quận Bình Thạnh và TP.Thủ Đức (cũ) cùng hưởng ứng.

Đáng chú ý, sự hiện diện của các cơ quan nhà nước như Ban Tôn giáo Chính phủ, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM cho thấy vị trí của Ngài không chỉ trong giới tăng già mà còn trong cấu trúc tín ngưỡng tôn giáo chính thức của đất nước. Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại TP.HCM, chư Tăng Nam tông kinh, Báo Giác Ngộ — cơ quan ngôn luận của GHPGVN TP.HCM — đều cử đại diện đến ký sổ tang lưu niệm, chia buồn cùng môn đồ pháp quyến.

Vai trò lịch sử của hệ phái Khất sĩ trong bức tranh Phật giáo Việt Nam

Để hiểu hết ý nghĩa của sự ra đi này, cần đặt Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường trong bối cảnh hệ phái Khất sĩ. Khất sĩ là một trong hai dòng tu lớn nhất của Phật giáo Việt Nam, do Đức Phật Thích Ca khai sáng và được duy trì qua hàng ngàn năm, với triết lý cốt lõi là "sống bằng đời sống của người tu sĩ đầu đường" — tức thực hành khất thực, sống đạo hạnh và hướng về giải thoát. Hệ phái này đóng vai trò đặc biệt trong việc gìn giữ phong tục Phật giáo nguyên thủy tại Việt Nam, khác biệt với dòng Lạt ma (Kim Cang thừa) từ Tây Tạng và khác với dòng Tì-nại-da (Thượng tọa bộ) có nguồn gốc từ Phật giáo Trung Hoa.

Với chức vị Giáo phẩm Chứng minh hệ phái Khất sĩ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường là người chịu trách nhiệm bảo lưu và truyền tải giáo pháp, giới luật cũng như phong tục tu hành của dòng tu này. Mỗi khi một vị giáo phẩm ở cương vị này viên tịch, hệ phái mất đi một phần bộ nhớ tâm linh — những hiểu biết sâu sắc về giới luật, về cách thức thực hành pháp môn mà không sách vở nào lưu giữ được trọn vẹn.

Di sản và những bài học từ một đời tịnh tu

Trong truyền thống Phật giáo, sự viên tịch của một bậc Đại lão không đơn thuần là mất mát mà là sự "xuất thế" — một bước chuyển từ cõi Ta bà sang cõi Phật, từ thân tứ đại ngũ trược sang thân kim cang bất hoại. Lễ trà-tỳ tại Đài hỏa táng Phước Lạc Viên không chỉ là nghi thức phân hủy mà còn mang ý nghĩa biểu tượng: tro cốt trở về với đất, nước, lửa, gió — tứ đại — để tái sinh trong vòng luân hồi, hoặc giác ngộ trọn vẹn.

Đối với hàng triệu Phật tử Việt Nam, cái chết của một bậc tôn đức như Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Tường nhắc nhở về tính vô thường — một trong bốn đế nền tảng của giáo lý Phật: vạn vật sinh diệt, không có gì trường tồn. Nhưng đồng thời, đó cũng là dịp để thế hệ mới suy ngẫm về giá trị của sự tịnh tu, về đạo đức và giới luật — những điều mà Ngài đã thực hành suốt 68 năm hạ lạp.

Sự hiệp lực của hàng chục phái đoàn trong tang lễ cho thấy Ngài không chỉ là biểu tượng của hệ phái Khất sĩ mà còn là cầu nối liên đới giữa các dòng tu, giữa Phật giáo và xã hội, giữa truyền thống và hiện đại. Đức Pháp chủ GHPGVN đích thân quang lâm tưởng niệm, Trung ương Giáo hội cử phái đoàn viếng tang — những nghi thức trang trọng này là cách Giáo hội ghi nhận công ơn và truyền đạt thông điệp: di sản của Ngài sẽ được gìn giữ bởi thế hệ đi sau.