Thiền định trong hành trình chiến thắng ung thư của người Việt

Giữa những ca xạ trị đầy mệt mỏi, có một nhóm bệnh nhân ung thư đang tìm lại bình yên bằng cách ngồi xuống, nhắm mắt, và thở. Không phải trong chánh điện chùa chiền, mà ngay tại các không gian hội thảo ở Hà Nội, nơi một người đàn ông suốt hơn 20 năm nghiên cứu thiền định đang mang lại hy vọng mới cho những ai đang gồng mình chống chọi với căn bệnh nan y.

Từ ngọn lửa thiền cổ Trần đến bệnh nhân ung thư hiện đại

Ông Lê Thái Bình — Giám đốc Trung tâm Dưỡng sinh Thiền Việt — không phải người đến với thiền vì lý tưởng tu hành. Ông đến với thiền như một người thợ thủ công cần mẫn, nghiên cứu kỹ lưỡng từng pháp môn để rồi cải tiến, khớp nối cho phù hợp với nhịp sống người Việt thời hiện đại. Trong hành trình dài, ông đã biến pháp Thiền Cổ Đông A thời Trần thành một phương pháp mang tên Thiền Việt — ngắn gọn, dễ tập, hướng đến nâng cao cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Trước dự án dành cho bệnh nhân ung thư, ông từng triển khai các chương trình Thiền cho doanh nghiệp, Thiền cho người bệnh tim mạch — mỗi bước đi đều cho thấy ông không thiền vì mộ đạo thuần túy, mà vì một mục tiêu rất đời: làm sao để thiền thực sự chữa lành con người.

Khi cơ thể mất năng lượng, tâm trí chao đảo

Ông Bình chia sẻ quan điểm về ung thư dưới góc nhìn thiền định một cách trực diện: khi bệnh, cơ thể con người bị mất cân bằng năng lượng, hệ miễn dịch suy yếu. Nếu không được chữa lành kịp thời, tình trạng sẽ trầm trọng hơn và cơ thể mất nhiều thời gian phục hồi. Với bệnh nhân ung thư, quá trình điều trị kéo dài càng khiến cơ thể thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Hệ quả tất yếu là căng thẳng, lo lắng, tâm trí bất ổn, thậm chí trầm cảm — những gánh nặng phụ thêm lên hành trình vốn đã gian nan.

Đây không phải câu chuyện riêng của Việt Nam. Trên thế giới, các nhà khoa học đã chứng minh thiền định là công cụ hữu hiệu giúp cơ thể khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần trong cuộc chiến với bệnh tật. Một nghiên cứu kéo dài 5 năm trên 166 phụ nữ bị ung thư vú cho thấy nhóm áp dụng thiền định cải thiện đáng kể các chỉ số về thể chất, tâm lý và khả năng ứng phó. Thử nghiệm khác về giấc ngủ ở bệnh nhân sau điều trị ung thư vú cũng ghi nhận thiền giúp giảm các vấn đề tâm lý, thể chất, cải thiện rối loạn giấc ngủ qua dữ liệu thu thập mỗi 6 tuần trong vòng 12 tuần.

"We're Strong - Chúng Ta Sống Khỏe": Cộng đồng được sinh ra để thuộc về

Xuất phát từ chính tâm nguyện đó, ông Bình phối hợp cùng Câu lạc bộ Hiểu và Thương ra mắt dự án "We're Strong - Chúng Ta Sống Khỏe" vào giữa năm 2023. Người ta thường nghĩ ung thư là điểm kết thúc của hành trình cuộc đời, nhưng ông Bình tin rằng với nỗ lực và quyết tâm, điều đó hoàn toàn có thể trở thành khởi đầu mới.

Ông từng bộc bạch: "Sẽ thật tuyệt vời khi chúng ta có một cộng đồng để thuộc về, khi có thể đan tay vào nhau để đồng hành và tiến về phía trước. Tôi tin rằng, cộng đồng và hơi ấm tình thương là sức mạnh giúp ta chuyển hóa nhiều nhất."

Workshop đầu tiên mang tên "Thắp Sáng Ngọn Lửa Yêu Thương" diễn ra ngày 16/7/2023, nơi người tham gia được thực hành trực tiếp bài thiền năng lượng yêu thương dưới sự dẫn dắt của ông. Những bài thiền cụ thể, có thể tập ngay tại giường bệnh hoặc phòng chờ xạ trị, chính là điểm khác biệt của phương pháp Thiền Việt so với các khóa thiền truyền thống đòi hỏi không gian và thời gian dài.

Thiền Việt: Khi giá trị Phật giáo bước vào phòng hóa trị

Nói đến thiền định tại Việt Nam, không thể tách rời bối cảnh Phật giáo. Ngàn năm trước, các thiền sư thời Trần đã đặt nền tảng cho dòng thiền Việt với triết lý "tu tại tâm, hành tại ý" — tu tập không cần xa rời đời thường. Ông Lê Thái Bình, dù không trực tiếp tuyên bố mình là người tu, đang tiếp nối chính tinh thần ấy: biến thiền từ một pháp môn tôn giáo thành một phương pháp dưỡng sinh có tính khoa học, ai cũng có thể tiếp cận.

Điều này có ý nghĩa sâu sắc trong bối cảnh Phật giáo Việt Nam hiện đại, nơi mối quan hệ giữa Đạo và Đời đôi khi vẫn còn khoảng cách. Dự án "We're Strong" chứng minh rằng giáo lý nhà Phật — từ bi, hỷ xả, đồng cảm với khổ đau — hoàn toàn có thể hiện thực hóa bằng những bài thiền cụ thể, giúp bệnh nhân ung thư giảm bớt gánh nặng tâm lý ngay giữa hành trình điều trị. Đây không phải sự thay thế y học hiện đại, mà là sự bổ trợ — thiền định đóng vai trò bình ổn tinh thần, từ đó giúp cơ thể phản ứng tốt hơn với các phương pháp điều trị chính quy.

Lợi ích đã được kiểm chứng — lời hứa vẫn đang tiếp diễn

Theo ông Bình, nhiều học viên là bệnh nhân ung thư sau khi thiền tập thường xuyên đã ghi nhận tinh thần thư thái, ổn định hơn sau mỗi lần xạ trị. Họ trở nên mạnh mẽ và lạc quan hơn — yếu tố then chốt giúp tăng khả năng thành công của các phương pháp điều trị khác. Đây là minh chứng từ thực tế, bên cạnh các nghiên cứu khoa học quốc tế, cho thấy thiền định không phải liệu pháp mang tính tin đồn.

Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó. Không phải bệnh nhân nào cũng tiếp cận được thiền định đúng cách, và việc phổ biến phương pháp này đến cộng đồng bệnh nhân ung thư rộng lớn đòi hỏi sự chung tay của nhiều tổ chức hơn nữa. Ông Bình đã bày tỏ sự hoan hỉ khi nhận được sự đồng hành từ các cá nhân và tổ chức, gọi đó là "những cánh tay nối dài" để giá trị nhân văn được lan tỏa.

Một bước đi đầy ý nghĩa

Dự án "We're Strong - Chúng Ta Sống Khỏe" không chỉ đơn thuần là một chương trình thiền tập. Nó đặt ra một câu hỏi lớn hơn về cách Phật giáo Việt Nam đồng hành cùng đời sống hiện đại: thay vì chỉ ngồi trong chùa thỉnh kinh, liệu Đạo có thể mang lại sự an yên cụ thể cho người đang nằm trên giường bệnh ung thư? Câu trả lời của ông Lê Thái Bình là có — bằng một bài thiền đơn giản, bằng một cộng đồng đồng cảm, bằng tình yêu thương được chuyển hóa thành hành động thiết thực.

Ông hy vọng dự án sẽ tiếp thêm năng lượng, sức mạnh và ý chí sắt đá để những người đồng bệnh tiếp tục chiến đấu. Trên hành trình ấy, mỗi nhịp thở đều đặn trong thiền không chỉ là bài tập dưỡng sinh — đó là cách một người Việt đang sống đưa giá trị ngàn năm của Đạo Phật vào đúng nơi cần được hiện diện nhất: ngay cạnh những ai đang đối diện với bóng tối, để thắp lên ngọn lửa yêu thương bất tận.

Nguồn tham khảo

• Ông Lê Thái Bình và dự án về Thiền định giúp bệnh nhân ung thư sống khỏe mạnh hơn - Tin tức 24h — Tin tức 24h

Bài viết tổng hợp từ 1 nguồn báo Phật giáo Việt Nam. Zentam không chịu trách nhiệm về nội dung gốc tại các nguồn.