Tết Chôl Chnăm Thmây 2026: Giai điệu văn hóa Khmer ở Cần Thơ

Vào những ngày đầu tháng Tư năm 2026, thành phố Cần Thơ nhẹ nhàng thay đổi sắcสี khi các con đường dẫn tới các chùa Nam tông Khmer được trang trí bằng lá cờ rực rỡ, đèn lồng và hoa sen. Đây là thời điểm cộng đồng Khmer, chiếm hơn 411.000 người trong tổng dân số thành phố, cùng nhau chào đón Tết Chôl Chnăm Thmây – lễ hội lớn nhất của dân tộc này, gửi gắm ước mong mùa màng bội thu, gia đình bình an và sự thịnh vượng trong năm mới. Theo thông tin từ TTXVN, lễ hội kéo dài từ ngày 14 đến 16/4, trong đó ngày Maha Sangkran – ngày đầu tiên của Tết – là ngày các chùa được tôn vinh qua các nghi lễ cầu nguyện, trong khi ngày thứ ba dành riêng cho nghi lễ đắp núi cát, một biểu tượng sâu sắc về lòng tốt và đạo hiếu.

Nền tảng văn hóa và nghĩa lễ

Tết Chôl Chnăm Thmây không chỉ là dịp hội họp gia đình mà còn là thời điểm để cộng đồng Khmer nhắc nhở mình về nguồn gốc, về những giá trị được truyền qua bao thế hệ. Các chùa Nam tông như Ôchumwongsa (xã Hỏa Lựu) và Pô Thi Vongsa (xã Xà Phiên) trở thành trung tâm tâm linh nơi người dân tập trung để thực hiện các nghi lễ truyền thống. Theo ông Danh Nuôi, một người dân xã Hỏa Lựu, dù bận rộn với công việc hàng ngày, ông vẫn dành thời gian về chùa cùng gia đình trong ba ngày Tết, thực hiện lễ đắp núi cát và dâng cúng các sư để tạo phước lành cho năm mới. Ông cho biết, mỗi hạt cát được vun lên tượng trưng cho một mong ước về an lành, đủ đầy và sự ơn ân đối với ông bà, cha mẹ – một nét đẹp của đạo hiếu được duy trì qua bao năm.

Nghi lễ đắp núi cát – biểu tượng của lòng tốt

Nghi lễ đắp núi cát thường được tổ chức vào ngày thứ ba của Tết tại các chùa Nam tông Khmer, và năm 2026 cũng không ngoại lệ. Tại chùa Ôchumwongsa, sáng ngày 16/4, hàng trăm người Khmer, bao gồm cả người già và trẻ em, cùng nhau vun cát thành những ngọn núi nhỏ, mỗi ngọn tượng trưng cho một lời cầu mong. Theo quan niệm Khmer, cát là vật chất tinh khiết, mỗi hạt khi được đặt lên tượng trưng cho một phần phước lành, gửi gắm ước mong một năm mới đầy may mắn, sức khỏe và hạnh phúc. Ngoài ra, nghi lễ này cũng là dịp để các gia đình thể hiện lòng biết ơn đối với người lớn, qua việc dâng cúng và chia sẻ câu chuyện về tổ tiên, тем самым củng cố kết nối giữa các thế hệ.

Văn nghệ truyền thống: Rom Vong và Aday

Ngoài các nghi lễ tôn giáo, không khí Tết ở Cần Thơ còn được làm nên bởi những bản nhạc và vũ dance đặc sắc của người Khmer. Tại chùa Pô Thi Vongsa, ông Danh Kỳ – chủ nhiệm câu lạc bộ hát Aday – chia sẻ rằng vào các dịp lễ như Chôl Chnăm Thmây, Sen Dolta và Ok Om Bok, câu lạc bộ thường tổ chức buổi múa Rom Vong và buổi hát Aday để phục vụ bà con trong các phum, sóc. Hát Aday, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm gần đây, đã nhận được đầu tư về nhạc cụ và trang phục, giúp câu lạc bộ duy trì hoạt động tập luyện và biểu diễn zelfs khi thành viên có thể thay đổi. Những điệu múa Rom Vong với những bước nhẹ nhàng, vòng tròn biểu tượng cho sự đoàn kết, cùng với giai điệu Aday sâu lắng, đã thu hút sự tham gia của hàng ngàn người dân, từ người già đến trẻ em, tạo nên một không khí Tết sôi động và ấm áp.

Chính sách và hỗ trợ của thành phố

Nhìn từ góc độ quản lý, Tết Chôl Chnăm Thmây 2026 cũng là cơ hội để thành phố Cần Thơ thể hiện sự quan tâm và hỗ trợ đối với cộng đồng Khmer. Theo ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, thành phố sẽ tiếp tục triển khai các chính sách theo hướng tích hợp, trọng tâm và hiệu quả, tập trung phát triển nguồn nhân lực, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường và mở rộng mô hình sinh kế bền vững qua nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng và kinh tế văn hóa. Ngoài ra, thành phố còn tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia, ưu tiên đầu tư hạ tầng đồng bộ như giao thông, điện, nước và hạ tầng số tại các khu vực khó khăn, đồng thời bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Khởi cho biết, năm 2025 thành phố đã triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số với tổng vốn trên 305 tỷ đồng, giúp xây dựng nhiều công trình giao thông, giáo dục, y tế và tạo nguồn tín dụng hỗ trợ. Những thành công này đã tạo nền tảng vững chắc để cộng đồng Khmer không chỉ bảo tồn được bản sắc văn hóa mà còn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần. Năm 2026, UBND thành phố tiếp tục chỉ đạo các ngành triển khai kịp thời các chủ trương, đẩy nhanh tiến độ các dự án nhằm giúp đồng bào sớm thụ hưởng chính sách và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Kết luận: Tết làm cầu nối giữa quá khứ và tương lai

Tết Chôl Chnăm Thmây 2026 ở Cần Thơ không chỉ là một dịp lễ hội truyền thống mà còn là một câu chuyện về sự kiên cường, lòng tự hào và hy vọng của cộng đồng Khmer. Từ những ngọn núi cát nhỏ bé tại chùa Ôchumwongsa, từ những điệu múa Rom Vong vang vọng trong sân chùa Pô Thi Vongsa, từ những lời cầu nguyện của ông bà và trẻ em, mọi chi tiết đều kể về một người dân muốn giữ gìn raíces mà vẫn bước confidently vàoอนาคต. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các chính sách phát triển bền vững và nỗ lực bảo tồn di sản văn hóa, Tết Chôl Chnăm Thmây ngày càng trở thành một cầu nối vững chắc giữa quá khứ giàu truyền thống và tương lai đầy hứa hẹn – nơi mỗi hạt cát, mỗi nốt nhạc và mỗi nụ cười đều là lời hứa cho một năm mới an lành, đủ đầy và tràn đầy tình người.