Tối rằm tháng Giêng 2026, hàng nghìn người Khmer tại TP.HCM đã tụ tập tại chùa Candaransi để thắp nến cầu an, tưởng niệm lễ Magha Puja và lắng nghe pháp thoại của Hòa thượng Danh Lung. Bài viết khám phá ý nghĩa sâu sắc của lễ, vai trò giữ gìn văn hóa của cộng đồng và thông điệp tỉnh giác trong cuộc sống hiện đại.
Vào tối 12/2/2026, khi trăng tròn lặng lẽ lên trên bầu cielo TP.HCM, chùa Candaransi (phường Xuân Hòa) đã trở thành điểm hội tụ của hàng nghìn người Khmer sinh sống và làm việc tại thành phố. Họ không chỉ đến để thắp nến cầu an cho gia đình, mà còn để tưởng niệm lễ Magha Puja – một trong những ngày quan trọng nhất trong lịch Phật giáo Nam truyền, khi Đức Phật hội tụ 1.250 Tỳ-kheo Saint, giảng bài Ovadapatimokkha và hứa nhập Niết-bàn sau ba tháng. Ánh nến nhẹ nhàng lóe lên trong sân chùa không chỉ là biểu tượng của sự nguyện vọng, mà còn là lời nhắc nhở về sự tỉnh giác và tri ân trong từng hơi thở của cuộc sống.

Lễ Magha Puja, hay còn gọi là ngày hội Thánh Tăng, được ghi lại trong các kinh điển là ngày Đức Phật tụ họp 1.250 vị Tỳ-kheo đều đã chứng đạt A-la-hán, không cần préalablement được gọi. Trong cuộc họp này, Đức Phật đã truyền bá Ovadapatimokkha – tóm tắt giáo lý về "Không làm ác, làm tốt, tẩy sạch tâm" – và đồng thời預告 sự nhập Niết-bàn của自己 sau ba tháng. Tại chùa Candaransi, Hòa thượng Danh Lung đã giải thích rõ ba sự kiện này qua lời phát biểu, giúp congregation hiểu rằng lễ không chỉ là ritual mà là cơ hội để mỗi người tự nhìn lại hành trình tu học của mình: có chúng ta đang sống theo ba-la-đề-mộc-xoa hay không, có chúng ta đang duy trì tinh tấn và sự tỉnh giác trong đời thường hay không.
Nhiều gia đình Khmer đã định cư tại TP.HCM từ thập kỷ 1980, mang theo ngôn ngữ, ẩm thực và các lễ hội truyền thống. Tuy nhiên, trong môi trường đô thị nhanh chóng, việc giữ gìn bản sắc luôn là thách thức. Chùa Candaransi, được thành lập vào đầu những năm 2000 với sự hỗ trợ của zarówno người Việt gốc cũng như cộng đồng Khmer, đã nhanh chóng trở thành trung tâm văn hóa và tôn giáo. Mỗi rằm tháng Giêng, ngoài lễ thắp nến, chùa còn tổ chức các buổi hát ca Khmer, trình diễn múa truyền thống và bazaar ẩm thực, nơi các thế hệ trẻ có thể tiếp cận với raíces của mình. Năm 2026, số lượng người tham gia lễ được ước tính hơn 5.000 người, trong đó khoảng 60% là người Khmer, remaining là người Việt và các quốc gia khác, chứng minh vai trò của chùa như một cầu nối văn hóa.
Trong truyền thống Phật giáo, ánh nến biểu tượng cho sự minh triệt, khả năng phá vỡ bóng tối của vô minh. Tại Candaransi, mỗi gia đình được cung cấp một chiếc nến nhỏ làm từ蜂蜡, được thắp trước чánh điện chính. Khi ngọn lửa bùng lên, người tham gia thường im lặng nguyện cầu cho sự an bình của gia đình, sức khỏe và thuận lợi trong công việc. Ngoài ra, lễ còn nhấn mạnh giá trị tri ân – báo ân: người Khmer thường mang theo hoa, quả và bánh truyền thống để đặt lên bàn thờ, đồng thời tham gia vào các hoạt động từ thiện như tặng quà cho trẻ mồ côi tại khu vực lân cận. Hòa thượng Danh Lung nhấn mạnh rằng "Ánh nến không chỉ là lời cầu xin mà còn là lời hứa: chúng ta sẽ giữ ánh sáng của lòng tốt trong từng hành động hàng ngày".
Đứng trên đài giảng, Hòa thượng Danh Lung – Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, trụ trì chùa Candaransi – đã đưa ra một bài phát biểu ngắn gọn nhưng sâu sắc. Ông nhắc lại lời dạy của Đức Phật về "sự tỉnh giác và tinh tấn tu học", cảnh báo trước những xu hướng lười biếng, duỗi và cẩu thả trong thời đại công nghệ. Ông chỉ ra rằng, khi người ta liên tục bị cuốn vào luồng thông tin và tiêu thụ, tâm dễ lạc vào trạng thái "mơ hồ", khiến các thiện pháp đã có dần tiêu hao. Để đối phó, ông đề xuất ba thực hành đơn giản: (1) dành 10 phút mỗi sáng để ngồi thiền và觀察 hơi thở; (2) thực hiện một việc tốt nhỏ mà không mong đợi phần thưởng; (3) cuối ngày, viết lại ba điều mình cảm ơn. Những bước này, theo ông, giúp duy trì ánh sáng của trí tuệ và lòng từ bi trong cuộc sống bận rộn.
Bên cạnh mặt tôn giáo, chùa Candaransi còn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt cảm giác cô lập của người nhập cư. Nhiều gia đình Khmer cho biết, sau mỗi lễ rằm, họ cảm thấy được kết nối chặt chẽ hơn với cộng đồng, và trẻ em có cơ hội học hỏi về lịch sử và giá trị của dòng họ qua các hoạt động truyền thống. Ngoài ra, chùa thường phối hợp với các tổ chức địa phương để tổ chức các lớp học tiếng Việt miễn phí cho trẻ Khmer, giúp họ hội nhập tốt hơn mà không mất đi bản sắc. Những hoạt động này không chỉ củng cố sự hiểu lẫn nhau mà còn góp phần xây dựng một xã hội đa văn hóa, tôn trọng và hòa bình.
Khi những ngọn nến rằm dần tắt xuống, ánh sáng còn lại không chỉ là những vệt lửa trên giấy mà còn là ánh sáng nội tại mà mỗi người mang đi – ánh sáng của tri ân, của tinh tấn và của sự tỉnh giác. Lễ Magha Puja tại chùa Candaransi năm 2026 đã chứng minh rằng, dù sống trong một đô thị hiện đại, truyền thống và giá trị Phật giáo vẫn có thể là nguồn lực vững chắc để hướng dẫn cuộc sống. Ánh nến đã tắt, nhưng thông điệp của lễ vẫn còn rực rỡ trong từng bước chân của cộng đồng Khmer tại TP.HCM, như một lời nhắc nhẹ: mỗi ngày đều là cơ hội để thắp lại ngọn lửa của lòng tốt và trí tuệ trong mình.
Bài viết tổng hợp từ 2 nguồn báo Phật giáo Việt Nam. Zentam không chịu trách nhiệm về nội dung gốc tại các nguồn.
source