Lễ hội Khán hoa mẫu đơn chùa Phật Tích: Nét đẹp văn hóa tâm linh vùng Kinh Bắc

Vào những ngày đầu Xuân năm 2026, không khí tại xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết khi hàng vạn tăng ni, Phật tử và du khách thập phương cùng hội tụ về chùa Phật Tích để tham dự lễ hội Khán hoa mẫu đơn. Đây là một trong những lễ hội truyền thống có quy mô lớn và lịch sử lâu đời nhất vùng Kinh Bắc, diễn ra trong không gian linh thiêng của một di tích quốc gia đặc biệt, nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa, tín ngưỡng và cầu mong một năm mới an lạc, cát tường.

Huyền tích Từ Thức gặp tiên và nguồn gốc lễ hội

Lễ hội Khán hoa mẫu đơn chùa Phật Tích không chỉ là một sự kiện tôn giáo đơn thuần mà còn gắn liền với truyền thuyết dân gian đầy thi vị về câu chuyện tình giữa chàng Từ Thức và nàng tiên Giáng Hương. Theo các tài liệu văn hóa, xưa kia chùa Phật Tích nổi tiếng với vườn hoa mẫu đơn rực rỡ. Trong một lần đi xem hội hoa, chàng Từ Thức đã cởi áo gấm để chuộc lỗi cho một thiếu nữ xinh đẹp vì lỡ tay làm gãy cành hoa quý. Cảm động trước tấm lòng nghĩa hiệp, thiếu nữ ấy — vốn là tiên nữ Giáng Hương — đã kết duyên cùng chàng.

Câu chuyện đậm chất nhân văn này đã trở thành linh hồn của lễ hội, biến việc ngắm hoa mẫu đơn tại chùa Phật Tích thành một nét đẹp thanh cao, hướng con người tới những giá trị chân - thiện - mỹ. Theo ghi nhận từ nguồn tin Vietnam+, du khách đến với lễ hội không chỉ để thưởng ngoạn cảnh sắc thiên nhiên mà còn để tìm lại những giá trị truyền thống trong tâm thức của người Việt mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Không gian lễ hội và các hoạt động tâm linh đặc sắc

Ngay từ sáng sớm, các ngả đường dẫn về chùa Phật Tích đã chật kín dòng người. Không gian chùa được trang hoàng rực rỡ với cờ hoa và đặc biệt là những khóm hoa mẫu đơn đang độ khoe sắc. Du khách thực hiện lộ trình chiêm bái từ cổng tam quan, qua các tòa điện thờ và điểm dừng chân quan trọng nhất chính là đại tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh ngồi trên tòa sen — một kiệt tác điêu khắc thời Lý.

Trong khuôn khổ lễ hội, các nghi lễ Phật giáo được tổ chức trang nghiêm như lễ dâng hương cầu quốc thái dân an, lễ tụng kinh cầu nguyện hòa bình. Tiếng chuông chùa vang vọng giữa không gian núi Lan Kha hòa cùng mùi trầm hương thanh khiết tạo nên một bầu không khí tĩnh lặng, giúp lòng người trở nên nhẹ nhàng, thư thái. Bên cạnh phần lễ, phần hội cũng diễn ra tưng bừng với nhiều hoạt động văn hóa dân gian như hát Quan họ trên thuyền, các trò chơi truyền thống và biểu diễn nghệ thuật, mang đậm bản sắc văn hóa của vùng quê Bắc Ninh.

Giá trị di sản của Di tích quốc gia đặc biệt chùa Phật Tích

Chùa Phật Tích (hay còn gọi là Vạn Phúc tự) là một trung tâm Phật giáo quan trọng từ thời Lý. Ngôi chùa không chỉ sở hữu kiến trúc độc đáo tựa lưng vào núi, nhìn ra dòng sông Đuống mà còn lưu giữ nhiều bảo vật quốc gia. Việc tổ chức lễ hội Khán hoa mẫu đơn hàng năm là cách để cộng đồng cùng chung tay bảo tồn và phát huy giá trị của di tích quốc gia đặc biệt này.

Nhiều du khách bày tỏ sự ấn tượng trước sự uy nghiêm của ngôi chùa cổ kính. Việc duy trì lễ hội không chỉ thu hút khách du lịch, thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử hào hùng và truyền thống hiếu đạo, lòng từ bi trong đạo Phật. Theo thông tin từ ban tổ chức được Vietnam+ dẫn lại, công tác chuẩn bị cho lễ hội năm nay được thực hiện chu đáo, từ việc phân luồng giao thông đến đảm bảo vệ sinh môi trường, giúp du khách có những trải nghiệm tâm linh trọn vẹn nhất.

Công tác tổ chức và bảo đảm an ninh trật tự

Với lượng khách đổ về rất đông, công tác đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông luôn được chính quyền địa phương và nhà chùa đặt lên hàng đầu. Các bãi đỗ xe được sắp xếp khoa học, lực lượng chức năng thường xuyên túc trực tại các điểm nóng để tránh tình trạng ùn tắc và chen lấn. Ban quản lý di tích cũng liên tục phát loa thông báo, nhắc nhở du khách giữ gìn vệ sinh chung và thực hiện nếp sống văn minh nơi cửa Phật.

Lễ hội Khán hoa mẫu đơn chùa Phật Tích không chỉ là niềm tự hào của người dân Bắc Ninh mà còn là điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình du xuân của người dân cả nước. Sự kết hợp hài hòa giữa đạo và đời, giữa huyền thoại và thực tại đã tạo nên một sức hút bền bỉ cho lễ hội này qua hàng thế kỷ. Khép lại một mùa hội, mỗi người ra về đều mang theo niềm tin về một năm mới tràn đầy hy vọng và sự bình an trong tâm hồn.

Nguồn tham khảo

• Du khách tưng bừng trẩy hội Khán hoa mẫu đơn chùa Phật Tích - Vietnam+ (VietnamPlus) — Vietnam+ (VietnamPlus)

Bài viết tổng hợp từ 1 nguồn báo Phật giáo Việt Nam. Zentam không chịu trách nhiệm về nội dung gốc tại các nguồn.