Chùa Long Sơn – Di sản trăm năm Nha Trang

Ngày 23/3/2026, báo Tiền Phong đăng tải bài viết về Chùa Long Sơn – ngôi chùa trăm tuổi được mệnh danh là đẹp bậc nhất Nha Trang. Nằm tại số 22 đường 23 Tháng 10, phường Tây Nha Trang, ngay dưới chân đồi Trại Thủy, chùa này từ cuối thế kỷ 19 đã đứng vững qua bao biến động lịch sử và nay được công nhận là di tích tôn giáo có tuổi thọ lớn bậc nhất Việt Nam. Với không gian rộng rãi, bố trí hài hòa giữa chánh điện, sân hành lễ và khu thờ tự, Long Sơn không chỉ là nơi chiêm bái mà còn là điểm dừng chân để tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn của cả người dân địa phương và du khách quốc tế.

Chùa Long Sơn – Di sản trăm năm và không gian thiền giữa lòng Nha Trang — Ảnh minh họa có watermark ZenTam — source

Lịch sử và kiến trúc: dấu ấn của thời gian

Chùa Long Sơn được xây dựng vào cuối thế kỷ 19, thời kỳ Nha Trang mới bắt đầu hình thành như một thị trấn ven biển. Qua hơn một thế kỷ, ngôi chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu nhưng vẫn giữ nguyên nét đẹp kiến trúc truyền thống với mái ngói cong vát, các relief gỗ khắc tinh xảo và bố trí đối xứng theo phong cách Phật giáo Việt Nam. Chánh điện của chùa rộng hơn 1.500 m2, nội thất được trang bị một tượng Phật bằng đồng cao 1,6 m, nặng khoảng 700 kg, đặt trung tâm để các tín đồ thiêu hương, niệm Phật. Những đường dẫn trong khuôn viên được lát bằng đá gạch men, hai bên được che phủ bởi những hàng cây xanh mát tạo cảm giác tách biệt khỏi ồn ào thành phố.

Một điểm đặc biệt nằm ở bậc thang thứ 44 khi leo lên đỉnh đồi: tượng Phật nhập Niết Bàn dài 17 m, cao 5 m, được hoàn thành vào năm 2003. Phía sau tượng là bức phù điêu chạm khắc hình ảnh 49 vị đệ tử túc trực niệm Phật, tạo nên không gian trang nghiêm, thiền sâu. Những chi tiết này không chỉ thể hiện sự tài ba của các nghệ nhân mà còn mang ý nghĩa biểu tượng về con đường dẫn đến giác ngộ.

Tượng Kim Thân Phật Tổ và tầm nhìn toàn cảnh Nha Trang

Điểm nhấn nổi bật nhất của Chùa Long Sơn là tượng Kim Thân Phật Tổ – tượng Phật trắng khổng lồ tọa lạc trên đỉnh đồi Trại Thủy. Từ chân chùa, du khách phải vượt qua hơn 150 bậc thang bằng đá để lên tới tượng. Khi đến đỉnh, không gian mở ra rộng lớn, cho phép người nhìn phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh Nha Trang: mái nhà san sát, những con đường uốn lượn và xa xa là làn nước xanh của biển. Tầm nhìn này không chỉ là một trải nghiệm thị giác mà còn được nhiều du khách mô tả là "thơ mộng", giúp họ cảm nhận được sự kết hợp giữa vẻ đẹp tự nhiên và không gian linh thiêng.

Trong những ngày đầu năm hoặc dịp lễ, người dân địa phương thường đến đây cầu bình an, may mắn. Đồng thời, chùa cũng là điểm dừng chân phổ biến của du khách quốc tế, đặc biệt là khách Nga, Trung Quốc và Hàn Quốc. Ông Trần Minh Hoàng, du khách từ TP.HCM, chia sẻ: "Dù nằm ngay trong phố nhưng không gian ở đây rất khác, rất nhẹ nhàng. Leo lên đến tượng Phật, nhìn xuống thấy Nha Trang rất đẹp và thơ mộng". Còn Irina Volkova, du khách từ Nga, nhấn mạnh: "Tôi rất ấn tượng sự kết hợp giữa kiến trúc, lịch sử, và đời sống tâm linh. Đây không chỉ là nơi tham quan mà còn là trải nghiệm văn hóa".

Chùa Long Sơn trong bối cảnh phát triển du lịch và sự kiện Marathon

Năm 2026, Khánh Hòa là nơi tổ chức Giải Vô địch Quốc gia Marathon lần thứ 67 của Báo Tiền Phong, với chủ đề "Đón ánh bình minh". Đây cũng là thông điệp được liên hệ chặt chẽ với vị trí địa lý của Khánh Hòa – mảnh đất đón bình minh sớm nhất Tổ quốc, đặc biệt là quần đảo Trường Sa. Trong bối cảnh này, Chùa Long Sơn không chỉ là điểm dừng chân tâm linh mà còn trở thành biểu tượng của sự hòa hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa sự yên tĩnh và năng lượng của một thành phố du lịch phát triển mạnh.

Sau 17 năm không tổ chức marathon tại Khánh Hòa, bản phiên bản 2026 ghi nhận quy mô kỷ lục với 12.000-15.000 vận động viên tham gia, và thành tích marathon được tính vào Đại hội Thể thao Toàn quốc. Sự kiện này không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn nâng cao nhận thức về giá trị di sản văn hóa – trong đó Chùa Long Sơn là một trong những điểm đến được các nhà tổ chức và giới du lịch giới thiệu để khách tham quan có thể kết hợp giữa hoạt động thể thao và trải nghiệm tâm linh.

Nhà chùa thường xuyên nhắc nhở du khách giữ gìn trật tự, vệ sinh, góp phần bảo tồn không gian linh thiêng. Mặc dù lượng khách ngày càng tăng, chùa vẫn duy trì được sự thanh tịnh vốn có nhờ vào sự hợp tác giữa cộng đồng địa phương, các tổ chức du lịch và ban quản lý chùa.

Kết luận: Di sản sống và lời nhắc về sự cân bằng

Chùa Long Sơn không chỉ là một công trình kiến trúc cổ mà còn là một "di sản sống" – nơi mà lịch sử, tôn giáo và cuộc sống hiện đại giao thoa. Từ những tảng đá cũ, những relief gỗ khắc, tới tượng Phật trắng trên đỉnh đồi, mỗi góc chùa đều kể một câu chuyện về sự kiên nhẫn, sự tôn trọng và niềm tin. Đối với du khách, Long Sơn cung cấp không chỉ một góc nhìn đẹp về Nha Trang mà còn là cơ hội để dừng lại, thở sâu và tìm thấy sự cân bằng nội tâm trong cuộc sống bận rộn.

Trong bối cảnh Khánh Hòa ngày càng khẳng định vị trí trung tâm kinh tế – du lịch – khoa học biển, việc bảo tồn và tôn vinh những di sản như Chùa Long Sơn là điều cần thiết. Nó nhắc nhở chúng ta rằng sự phát triển bền vững không chỉ đo lường bằng chỉ số GDP mà còn bằng cách chúng ta biết giữ gìn những giá trị tinh thần, lịch sử và môi trường đã tạo nên bản sắc của một vùng đất. Chùa Long Sơn, với hơn một thế kỷ lịch sử và không gian thiền bình yên, tiếp tục là nguồn cảm hứng không chỉ cho người có đức tin mà còn cho mọi người đến thăm Nha Trang.